ภาคกลาง

ภาคกลาง
ภาคกลางมีภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่ม มีแม่น้ำหลายสาย เหมาะแก่การกสิกรรม ทำนา ทำสวน ประชาชนอยู่อย่างอุดมสมบูรณ์ จึงมีการเล่นรื่นเริงในโอกาสต่าง ๆ มากมาย ทั้งตามฤดูกาล ตามเทศกาล และตามโอกาสที่มีงานรื่นเริง
ภาคกลางเป็นที่รวมของศิลปวัฒนธรรม การแสดงจึงมีการถ่ายทอดสืบต่อกัน และพัฒนาดัดแปลงขึ้นเรื่อยๆ จนบางอย่างกลายเป็นการแสดงนาฏศิลป์แบบฉบับไปก็มี เช่น รำวง และเนื่องจากเป็นที่รวมของศิลปะนี้เอง ทำให้คนภาคกลางรับการแสดงของท้องถิ่นใกล้เคียงเข้าไว้หมด แล้วปรุงแต่งตามเอกลักษณ์ของภาคกลาง คือการร่ายรำที่ใช้มือ แขนและลำตัว เช่นการจีบมือ ม้วนมือ ตั้งวง การอ่อนเอียง และยักตัว
การแสดงพื้นเมืองภาคกลาง ได้แก่ รำวง รำเหย่ย เต้นกำรำเคียว เพลงเกี่ยวข้าว รำชาวนา เพลงเรือ เถิดเทิง เพลงฉ่อย รำต้นวรเชษฐ์ เพลงพวงมาลัย
เพลงอีแซว เพลงปรบไก่ รำแม่ศรี
ดนตรีที่ใช้ประกอบการแสดง ได้แก่ วงปี่พาทย์
เพลงพื้นเมืองภาคกลาง เช่น เพลงเหย่อย เพลงเทพทอง เพลงฉ่อย เพลงอีแซว เพลงเรือ เพลงเกี่ยวข้าว เพลงสงฟาง เพลงพิษฐาน เพลงเต้นกำ เพลงรำเคียว เพลงพวงมาลัย เพลงชาวไร่ เพลงระบำ เพลงบ้านนา เพลงปรบไก่ เพลงสวรรค์ เพลงแอ่วซอ
เพลงพื้นเมืองบางอย่างได้วิวัฒนาการมาเป็นการแสดงที่มีศิลปะ มีระเบียบแบบแผน เช่น เพลงทรงเครื่อง คือ เพลงฉ่อย ที่แสดงเป็นเรื่อง ได้แก่ เรื่องขุนช้างขุนแผน หรือเรื่องที่แต่งขึ้นมาใหม่
ลักษณะการแสดง เริ่มด้วยการไหว้ครู แล้ว่าประ แก้กันอย่างเพลงฉ่อยตามประเพณี แล้วก็แสดงเป็นเรื่องอย่างละคร ร้องดำเนินเรื่องด้วยเพลงฉ่อย และเพลงอื่นแทรกบ้าง ใฃ้วงปี่พาทย์รับการร้องส่งบ้างหรือบรรเลงเพลง หน้าพาทย์ประกอบกิริยาของตัวละครบ้าง
ตัวอย่างเพลงพื้นเมืองภาคกลาง
เพลงเกี่ยวข้าว
เพลงเกี่ยวข้าว เป็นเพลงที่สำหรับร้องกันในขณะลงแขกเกี่ยวข้าว อันเป็นอาชีพสำคัญของประชาชนชาวไทยอย่างหนึ่ง
เพื่อให้ความสนุกสนานกับความเหน็ดเหนื่อยเมื่อยล้าในการงาน และเชื่อมความสามัคคีในระหว่างพื้นบ้านอาชีพเดียวกัน
เนื้อความของเพลงมักจะเกี่ยวกับ การไต่ถามถึงการทำนาผสมผสานการเกี้ยวพาราสีกัน
เพลงเกี่ยวข้าว บางแห่งเรียก “เพลงกำ” เวลาแสดงมือหนี่งถือเคียว อีกมือหนึ่งกำข้าวไว้ ย่ำเท้าใช้ลีลาไปตามจังหวะเพลง ใช้ตบมือให้จังหวะพร้อมๆ กัน บางครั้งใช้กลองและฉิ่งเข้าร่วมด้วย
ตัวอย่างเพลง (ของเดิม)
ต้นเสียงชะเอิง เงิงเงย ชะ เอิง เงิง เง้ย ลูกคู่เฮ้ เอ้า เฮ้ เฮ้ ต้นเสียงแขกอาสาที่มาก็สาย ทั้งวัวทั้งควายพะรุงพะรัง (เฮ้ เอ้า เฮ้ เฮ้) พี่ขี่ไอ้เผือกออกหน้า อีสร้อยระย้าตามหลัง ลงพี่ขี่ไอ้ทุยลุยซังไปกระทั่งนาเอย (เวลาลง ร้องซ้ำสองครั้ง) (ลูกคู่รับย้อนต้น พร้อมๆ กัน) ต้นเสียงเกี่ยวข้าวอยู่ข้างทาง เห็นสายระยางเป็นเชือกชัก พี่ขอถามน้องสาว ว่าทำข้าวเบาหรือว่าทำข้าวหนัก ลงขอยืมเคียวเกี่ยวสักพัก แม่คนที่รักกันเอย

เพลงเหย่อย
(ชาย) มาเถิดหนาแม่มามาเล่นพาดผ้ากันเอย พี่ตั้งวงไว้ท่าอย่านิ่งรอช้าเลยเอย พี่ตั้งวงไว้คอยอย่าให้วงกร่อยเลยเอย (หญิง)ให้พี่ยื่นแขนขวาเข้ามาพาดผ้าเถิดเอย (ชาย) พาดเอยพาดลงพาดที่องค์น้องเอย (หญิง) มาเถิดพวกเราไปรำกับเขาหน่อยเอย (ชาย) สวยแม่คุณอย่าช้าก็รำมาเถิดเอย (หญิง) รำร่ายกรายวงสวยดังหงส์ทองเอย (ชาย) รำเอยรำร่อนสวยดังกินนรนางเอย (หญิง) รำเอยรำคู่น่าเอ็นดูจริงเอย (ชาย) เจ้าเขียวใบข้าวพี่รักเจ้าสาวจริงเอย (หญิง) เจ้าเขียวใบพวงอย่ามาเป็นห่วงเลยเอย (ชาย) รักน้องจริงจริงรักแล้วไม่ทิ้งไปเอย (หญิง) รักน้องไม่จริงรักแล้วก็ทิ้งไปเอย (ชาย) พี่แบกรักมาเต็มอกรักจะตกเสียแล้วเอย (หญิง) ผู้ชายหลายใจเชื่อไม่ได้เลยเอย (ชาย) พี่แบกรักมาเต็มลำช่างไม่เมตตาเลยเอย (หญิง) เมียมีอยู่เต็มตักจะให้น้องรักอย่างไรเอย (ชาย)สวยเอยคนดีเมียพี่มีเมื่อไรเอย (หญิง) เมียมีอยู่ที่บ้านจะทิ้งทอดทานให้ใครเอย (ชาย) ถ้าฉีกได้เหมือนปูจะฉีกให้ดูใจเอย (หญิง) รักจริงแล้วหนอรีบไปสู่ขอน้องเอย (ชาย) ขอก็ได้สินสอดเท่าไรน้องเอย (หญิง) หมากลูกพลูจีบให้พี่รีบไปขอเอย (ชาย) ข้าวยากหมากแพงเห็นสุดแรงน้องเอย (หญิง) หมากลูกพลูครึ่งรีบไปให้ถึงเถิดเอย (ชาย) รักกันหนาพากันหนีเห็นจะดีกว่าเอย (หญิง) แม่สอนไว้ไม่เชื่อคำชายเลยเอย (ชาย) แม่สอนไว้หนีตามกันไปเถิดเอย (หญิง) พ่อสอนว่าให้กลับพาราแล้วเอย (ชาย) พ่อสอนว่าให้กลับพาราพี่เอย (หญิง) กำเกวียนกำกงต้องจากวงแล้วเอย (ชาย) กรรมวิบากวันนี้ต้องจากเสียแล้วเอย (หญิง) เวลาก็จวนน้องจะรีบด่วนไปก่อนเอย (ชาย) เราร่วมอวยพรก่อนจะลาจรไปก่อนเอย (พร้อม)ให้หมดทุกข์โศกโรคภัยสวัสดีมีชัยทุกคนเอย

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s